Uzlaştırmacılık Nedir? 2026 Güncel Tanım, Amaç ve Hukuki Çerçeve

Uzlaştırmacılık, ceza muhakemesi hukukunda, kanunda uzlaştırmaya tabi olduğu açıkça belirtilen suçlarda, mağdur ile şüpheli veya sanık arasında tarafsız bir üçüncü kişi aracılığıyla uzlaşma sağlanmasını amaçlayan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir.

Uzlaştırmacılık sistemi;

• Yargılamanın hızlanmasını,
• Mağdurun zararının kısa sürede giderilmesini,
• Failin topluma yeniden kazandırılmasını,
• Ceza adalet sisteminin iş yükünün azaltılmasını hedefler.

Türkiye'de uzlaştırmacılık faaliyetleri Adalet Bakanlığı tarafından düzenlenir, denetlenir ve merkezi olarak yürütülür.

Uzlaştırmacı Olma Şartları 2026

• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
• Hukuk fakültesi mezunu olmak
• Kasten işlenmiş suçlardan mahkum olmamak
• Uzlaştırmacı temel eğitimi başarıyla tamamlamak
• Adalet Bakanlığı uzlaştırmacı sınavında başarılı olmak

Önemli Notlar

• Hukuk fakültesi dışındaki lisans mezunları uzlaştırmacı olamaz.
• Mesleki kıdem şartı yoktur.
• Alt uzmanlık / branşlaşma eğitimi yoktur.
• Avukat olma zorunluluğu yoktur.

Uzlaştırmacı Eğitimi Nedir? Temel Eğitim - 2026

Uzlaştırmacı eğitimi, uzlaştırmacı olma sürecinin zorunlu ilk adımıdır. Eğitim alınmadan sınava girilmesi mümkün değildir.

Uzlaştırmacı Temel Eğitiminin Amacı

Bu eğitimle adaylara:

• Uzlaştırmanın hukuki mantığı,
• Ceza muhakemesi içindeki yeri,
• Tarafsızlık, etik ve gizlilik ilkeleri,
• Uygulamada karşılaşılan tipik dosya senaryoları

kazandırılır.

Eğitim İçeriği

• Uzlaştırmacılık mevzuatı
• Ceza Muhakemesi Kanunu'nda uzlaştırma
• Müzakere ve iletişim teknikleri
• Taraf psikolojisi ve çatışma yönetimi
• Etik ilkeler
• Uygulamalı örnek dosyalar

Eğitimler yalnızca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından verilebilir.

Adalet Bakanlığı Uzlaştırmacı Sınavı

Adalet Bakanlığı uzlaştırmacı sınavı, uzlaştırmacı siciline kayıt için zorunlu bir aşamadır.

Sınavın Genel Özellikleri

• Çoktan seçmeli test
• Mevzuat ve uygulama bilgisi ağırlıklı
• Baraj puanı uygulanır
• Eğitim içeriğiyle bağlantılıdır

Sınavda başarılı olmak, tek başına uzlaştırmacı olmaya yetmez; sicil sürecini başlatır.

Uzlaştırmacı Siciline Kayıt Süreci

Sınavda başarılı olan adaylar, uzlaştırmacı siciline kayıt başvurusu yapar.

Sicil kaydıyla birlikte:

• Uzlaştırmacı unvanı kazanılır
• UYAP sistemine tanımlama yapılır
• Dosya bazlı görevlendirme süreci başlar

UYAP Üzerinden Görevlendirme Sistemi

Uzlaştırmacılık:

• Kadrolu bir meslek değildir
• Serbest çalışma esasına dayanır
• Dosya bazlı ücretlendirilir

Görevlendirmeler, UYAP sistemi üzerinden yapılır ve bölgesel yoğunluğa göre değişkenlik gösterebilir.

Uzlaştırmacı Yenileme Eğitimi Nedir?

Uzlaştırmacı yenileme eğitimi, uzlaştırmacı siciline kayıtlı kişilerin iki yılda bir almak zorunda olduğu zorunlu bir eğitimdir. Bu eğitim, uzlaştırmacıların güncel mevzuat ve uygulamalara uyumunu sağlamak amacıyla düzenlenir.

Yenileme eğitimi, uzlaştırmacı temel eğitiminden farklıdır ve uzlaştırmacılık faaliyeti devam ederken periyodik olarak alınır. Temel eğitimden farklı olarak yenileme eğitimi, uzlaştırmacı olabilmek için değil, uzlaştırmacı olarak faaliyetin sürdürülmesi için öngörülmüştür. Bu kapsamda eğitimde, uzlaştırma mevzuatındaki güncellemeler ve uygulamaya ilişkin temel hatırlatmalara yer verilir.

Sık Sorulan Sorular