İş hukuku, işçi ile işveren arasındaki sözleşmelerden doğan hak ve yükümlülükleri düzenleyen; alacak, tazminat, işe iade ve çalışma koşullarına ilişkin uyuşmazlıkları kapsayan dinamik bir hukuk dalıdır. İş ilişkisinin sosyal ve ekonomik yönü, bu alandaki uyuşmazlıkları diğer özel hukuk uyuşmazlıklarından ayırmaktadır.
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca; bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayalı alacak, tazminat ve işe iade taleplerinde arabulucuya başvuru dava şartıdır. Bu düzenleme ile iş hukukunda arabuluculuk, yargılamanın ön koşulu haline gelmiştir.
Bu çerçevede, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı tarafından kabul edilen “İş Hukukunda Uzman Arabuluculuğa İlişkin Usul ve Esaslar”, iş hukukunda görev alacak arabulucular için ayrı bir uzmanlık alanı öngörmektedir.
İş Hukukunda Uzmanlaşmanın Gerekliliği
İş uyuşmazlıkları çoğu zaman yalnızca hukuki değil; aynı zamanda psikolojik ve sosyal gerilimler de içerir. İşçi açısından geçim kaygısı, işveren açısından işletmenin sürdürülebilirliği gibi unsurlar, arabuluculuk sürecini hassaslaştırmaktadır.
Uzman arabulucunun;
-
İş sözleşmesinin türünü ve sonuçlarını doğru analiz edebilmesi,
-
Alacak ve tazminat kalemlerini teknik olarak değerlendirebilmesi,
-
İşe iade süreçlerinde yasal sınırları doğru yorumlayabilmesi,
-
Tarafların hak kaybına uğramasını önleyecek şekilde süreci yönetebilmesi
beklenmektedir.
Bu yetkinlik, genel arabuluculuk bilgisinin ötesinde özel bir eğitim ve sistematik hazırlık gerektirir.
2026 Yılı İtibarıyla Artan Sorumluluk
Çalışma hayatındaki dönüşüm, uzaktan çalışma modelleri, esnek istihdam yapıları ve artan iş uyuşmazlıkları; iş hukukunda uzman arabulucuların rolünü daha da önemli hale getirmiştir.
Uyuşmazlıkların etkin şekilde çözümlenmesi; taraflar arasında çalışma barışının korunmasına ve yargı yükünün azalmasına katkı sağlamaktadır.
Resmî Müfredat
İş Hukukunda Uzman Arabuluculuk eğitim programları, Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan Uzman Arabuluculuk Eğitim Kitabı esas alınarak hazırlanmaktadır. Bu müfredat; teorik çerçeve ile uygulamaya yönelik yetkinlikleri bir arada ele alarak arabulucuların iş hukukuna özgü dosyalarda profesyonel kapasite kazanmasını amaçlamaktadır.
Bu kapsamda Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi bünyesinde yürütülen programlar, 2026 yılı itibarıyla iş hukukunda uzmanlaşmak isteyen arabulucular için önemli bir mesleki gelişim imkânı sunmaktadır.