İnşaat sektörü; yüksek bedelli projeler, uzun süreli sözleşmeler ve çok sayıda tarafın eş zamanlı faaliyet göstermesi nedeniyle uyuşmazlık potansiyeli en yüksek alanlardan biridir. Yüklenici, alt yüklenici, iş sahibi, proje yöneticisi ve teknik danışmanlar arasındaki ilişkiler, çoğu zaman yalnızca hukuki değil aynı zamanda teknik değerlendirme de gerektirmektedir.
Bu yönüyle inşaat hukukundan doğan uyuşmazlıklar, genel arabuluculuk yaklaşımıyla çözümlenmesi güç ihtilaflar arasında yer alır. Süre uzatımı talepleri, iş artışları, gecikme cezaları, ayıplı imalat iddiaları ve feshe ilişkin uyuşmazlıklar; arabulucunun hem sözleşmeler hukukuna hem de inşaat hukukunun kendine özgü dinamiklerine hâkim olmasını zorunlu kılar.
İnşaat Sözleşmelerinin Arabuluculuk Açısından Özelliği
İnşaat sözleşmeleri, eser sözleşmesinin uygulamada en karmaşık türlerinden biridir. Sözleşmenin kurulmasından ifasına kadar geçen süreçte; teknik raporlar, hakedişler, keşif artışları ve süre hesaplamaları gibi unsurlar devreye girer. Arabuluculuk sürecinde bu unsurların doğru analiz edilmemesi, uyuşmazlığın çözümsüz kalmasına neden olabilir.
Bu nedenle inşaat hukukunda arabuluculuk faaliyeti yürüten kişilerin;
-
sözleşme türlerini ayırt edebilmesi,
-
teknik ihtilafların hukuki sonuçlarını değerlendirebilmesi,
-
taraf menfaatlerini dengeleyen çözüm önerileri geliştirebilmesi
beklenmektedir.
2026 Yılı İtibarıyla Uzmanlaşmanın Önemi
2026 yılı itibarıyla inşaat sektöründeki uyuşmazlıkların sayısal ve niteliksel artışı, bu alanda uzman arabulucu ihtiyacını daha da görünür hâle getirmiştir. Özellikle büyük ölçekli projelerde, uyuşmazlıkların yargı yoluna taşınmadan çözülmesi hem zaman hem de maliyet açısından taraflar için ciddi avantaj sağlamaktadır.
Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı tarafından yayımlanan İnşaat Hukuku eğitim materyalleri de, bu alanda arabuluculuk faaliyetinin özel bilgi ve beceri gerektirdiğini açıkça ortaya koymaktadır.
İnşaat Hukukunda Uzman Arabulucunun Rolü
Uzman arabulucu, yalnızca taraflar arasında iletişimi sağlayan kişi değil; uyuşmazlığın hukuki ve teknik boyutlarını doğru analiz eden, çözüm seçeneklerini gerçekçi biçimde ortaya koyan bir kolaylaştırıcıdır. İnşaat hukukunda uzmanlaşmış bir arabulucu;
-
uyuşmazlığın özünü doğru tespit eder,
-
taraf beklentilerini teknik gerçeklerle uyumlu hâle getirir,
-
sürdürülebilir ve uygulanabilir çözüm önerileri sunar.
Bu yönüyle inşaat hukukunda uzman arabuluculuk, klasik arabuluculuk yaklaşımının ötesinde disiplinler arası bir uzmanlık alanı olarak değerlendirilmektedir.